Trang chủ » Qui tắc 20-80 và trò đùa của thống kê

Qui tắc 20-80 và trò đùa của thống kê

(Ngày đăng: 14-12-2013 01:25:45)
icon facebook   icon google plus  
Qui tắc 20/80, hay còn gọi là Qui tắc Pareto nói rằng trong nhiều sự kiện, khoảng 80% kết quả là do 20% nguyên nhân gây ra. Nhà tư tưởng quản trị doanh nghiệp Joseph M. Juran đề xuất qui luật này và đặt theo tên của nhà kinh tế người Ý Vilffredo Paretongười đã quan sát 80% đất ở Ý là thuộc sở hữu của 20% dân số.[3] Đây cũng là qui luật phổ biến trong kinh doanh chẳng hạn 80% doanh thu là từ 20% trong số các khách hàng. (theo Wikipedia)

Ý nghĩa của qui tắc này là hướng hoạt động kinh doanh và quản lý vào đúng trọng tâm. Thay vì phải bỏ công sức ra giải quyết mọi vấn đề, mà thực tế là không làm nổi, dẫn tới kinh doanh và quản lý bê trễ, thì ta nên tập trung vào những vấn đề trọng tâm, thường chiếm số lượng nhỏ (20%), nhưng tác động lớn (80% kết quả). Cốt lõi của việc nhận định và áp dụng Qui tắc 20/80 là quan hệ nhân quả, giải quyết 20% nguyên nhân quan trọng, sẽ mang lại 80% kết quả. Tuy nhiên, sự hiểu lầm hoặc vận dụng sai các nguyên tắc này có thể đưa tới những hậu quả tai hại.

Một thực tế thường thấy nhiều công ty đã đánh giá khách hàng dựa trên qui tắc này: 80% doanh số đến từ 20% khách hàng lớn nhất. Điều này không sai, nhưng những ứng xử tiếp theo mới đáng nói. Họ đã quá lệ thuộc vào 20% khách hàng này, sợ khách hàng, dựa dẫm khách hàng, dẫn tới bị khách hàng thao túng. Họ quên mất quan hệ nhân quả: từ đâu mà các khách hàng đó mang lại doanh số lớn như vậy? Nếu biết rõ, họ sẽ thấy rằng cần phải quản lý tốt chất lượng của những khách hàng lớn này. Nếu không, khách hàng doanh số lớn, nhưng quản lý kém, buôn bán chụp giựt, nợ nần không minh bạch thì một lúc nào đó sẽ tạo ra họa lớn. Đó cũng là khía cạnh khác của qui tắc 20/80: 80% rủi ro của công ty sẽ đến từ 20% khách hàng.

Mở rộng ra, có một số người rất sính các số liệu thống kê: tăng trưởng bao nhiêu phần trăm, lợi nhuận bao nhiêu phần trăm và dễ thỏa mãn với các con số thống kê đó. Ví dụ, thống kê cho thấy tỉ lệ nợ nói chung của doanh nghiệp nhà nước là an toàn, trong đó, chỉ có vài đơn vị là nguy kịch, người ta dễ kết luận rằng không có gì phải lo ngại. Nhưng thật ra chỉ cần 1 trong số các doanh nghiệp nguy kịch kia mà sụp đổ, thì tỉ lệ an toàn chung chẳng còn giữ được, thậm chí có thể sụp đổ dây chuyền, lây tới cả nền kinh tế. Trong điều hành doanh nghiệp cũng vậy. Nếu thống kê cho thấy mọi chỉ số của bạn là an toàn, thì đó không phải là đáng an tâm, vì chỉ cần 1 hoạt động nào đó của bạn có kết quả xấu, thì hậu quả của nó là không thể nói trước được. Quản trị là phải có số liệu, nhưng điều quan trọng là phải hiểu ý nghĩa của từng số liệu đó và soi rọi cụ thể vào từng hoạt động của doanh nghiệp mình. Phải thật thấu đáo trong mọi công việc chứng không thể làm ăn chỉ bằng số liệu.