Trang chủ » Nâng cao năng lực cạnh tranh: Không thể “trì” mãi

Nâng cao năng lực cạnh tranh: Không thể “trì” mãi

(Ngày đăng: 14-12-2019 15:28:01)
Theo lộ trình mở cửa toàn bộ thị trường sau 7 năm gia nhập WTO, thì VN chỉ còn chưa đầy 2 năm. Cùng với đó, một cam kết khác là giảm thuế xuống mức gần như bằng 0% với tất cả các lĩnh vực áp dụng với các nước Châu Á và Australia sau năm 2020.

Sức nóng của áp lực hội nhập đang thổi lửa vào cả nền kinh tế cũng như từng DN. Nhưng một sự thật đáng ngạc nhiên hơn là chúng ta chưa có tiêu chí đánh giá năng lực cạnh tranh.

Cần điều chỉnh cả 3 yếu tố trụ cột cạnh tranh

Nguyên Phó Thủ tướng Vũ Khoan nhận xét, chúng ta chưa có tiêu chí thống nhất đánh giá về mức độ hội nhập của VN vào WTO. Để có một nền móng phát triển, chúng ta cần nhanh chóng xây dựng các tiêu chí đánh giá năng lực cạnh tranh cho nhà nước, cho DN và cho sản phẩm. Theo ông Vũ Khoan, bộ tiêu chí đánh giá năng lực cạnh tranh có thể xây dựng theo mô hình 6 chữ T: Tiền (Vốn), Tài (Năng lực quản trị và đội ngũ lao động), Tin (Thông tin đầu ra, đầu vào), Tình (sự liên kết lẫn nhau), Tín (Sự tín nhiệm trong làm ăn) và Tech (Đầu tư phát triển công nghệ).

Cùng quan điểm này ông Lương Văn Tự - Chủ tịch Hiệp hội DN cà phê – ca cao VN cho rằng, năng lực cạnh tranh của quốc gia, của DN và của sản phẩm là 3 lĩnh vực có quan hệ hữu cơ với nhau, không thể xem nhẹ bất kỳ nội dung nào. Cả 3 lĩnh vực trên đều cần phải được điều chỉnh.

 Với tư cách là Chủ tịch Hiệp hội DNVVN, Ông Cao Sĩ Kiêm cho biết, hầu hết các DN VN đều thiếu vốn, 80 – 90% là phải đi vay. DN đang thiếu điều kiện để cạnh tranh, họ thiếu vốn cho đầu tư, phát triển marketting. Tuy nhiên, họ lại phải bỏ quá nhiều chi phí cho thủ tục hành chính, chi phí cho vận tải… Chi phí vận tải của VN chiếm 25% GDP. Trong khi, Thái Lan là 20% GDP.

Thủ tục phiền hà là một trong những nguyên ngân khiến DN mất rất nhiều thời cơ kinh doanh. Trong làm ăn, thời cơ là yếu tố đóng vai trò rất quan trọng. Chính sách cần hướng tới dài hạn, không nên xử lý tình thế. Hạn chế việc luật thông, nhưng nghị định dưới luật thắt chặt. đồng thời giải quyết các “nút thắt cổ chai” như lạm phát, lãi suất hạ xuống, bội chi ngân sách được khống chế, công nghiệp phụ trợ phát triển... để từ đó giảm bớt khó khăn về chi phí cho DN. Cùng với đó, những chi phí hành chính, quan liêu cũng cần phải được loại bỏ dần...

Công nghệ và nguồn nhân lực là ưu tiên hàng đầu

Muốn nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm thì phải dựa vào hai yếu tố cơ bản là đổi mới công nghệ và quản trị DN.

Các phương tiện thông tin đại chúng vừa công bố 10 doanh nhân giàu nhất VN. Nhưng một điều đáng chú ý là tất các doanh nhân này đều giàu nên nhờ bất động sản và ngân hàng. Trong khi đó, trên thế giới, hầu hết các tỉ phủ hàng đầu đều đi lên từ công nghệ.

 

Thay đổi cách nhìn về đầu tư cho công nghệ và nguồn nhân lực là điều cần thiết không chỉ ở DN mà phải ở tầm quốc gia

Theo nhiều báo cáo thực trạng công nghệ mới đây, đa số các DN nước ta đang sử dụng công nghệ lạc hậu so với mức trung bình của thế giới từ 2 đến 3 thế hệ, 76% máy móc, dây chuyền công nghệ được sản xuất từ những năm 1950 – 1960, 75% số thiết bị đã hết khấu hao, 50% số thiết bị là đồ tân trang… Máy móc, thiết bị đang được sử dụng ở các DN VN chỉ có 10% hiện đại, 38% trung bình và 52% là lạc hậu và rất lạc hậu; tỉ lệ sử dụng công nghệ cao mới chỉ có 2% (tỉ lệ này ở Thái Lan là 31%, Malaysia là 51% và Singapore là 73%). Trong khi đó, các DN nước ta đầu tư cho đổi mới công nghệ rất thấp, chi phí khoảng 0,2% – 0,3% tổng doanh thu.

Để có năng lực cạnh tranh, các DN cần có chiến lược kinh doanh với tầm nhìn trung và dài hạn. GS TSKH Nguyễn Mại - nguyên Phó Chủ nhiệm Uỷ ban Hợp tác và đầu tư nhận xét, với 400 triệu USD ngân sách đầu tư cho phát triển công nghệ năm 2012 là quá ít. Ngân sách phát triển công nghệ của 1 DN tại một số quốc gia như Nhật Bản hay Hàn Quốc đã gấp hàng chục lần.

Thay đổi cách nhìn về đầu tư cho công nghệ và nguồn nhân lực là điều cần thiết không chỉ ở DN mà phải ở tầm quốc gia. Các chuyên gia đều có chung một nhận xét về điều kiện tiên quyết để nâng cao năng lực cạnh tranh của VN chính là hai yếu tố trên.